Μνημείο προς τιμή των Κυριωτών που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της βουλγαρικής κατοχής στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Συλλογή: Καργάκης Στέφανος

Μαρμάρινη επιγραφή αφιερωμένη στη μνήμη 158 κατοίκων των Κυρίων Σερρών, που εκτελέστηκαν από τις βουλγαρικές δυνάμεις κατοχής κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η επιγραφή αναφέρει τις ομαδικές σφαγές που ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 1941 και συνεχίστηκαν έως το 1944, περίοδος κατά την οποία η Ανατολική Μακεδονία τελούσε υπό βουλγαρική κατοχή. Η μνεία στις «βουλγαρικές βολές και μαχαιριές» αποτυπώνει τη βαρβαρότητα της καταστολής και τη συλλογική μνήμη της τοπικής κοινωνίας. Η στήλη αποτελεί τεκμήριο της θηριωδίας που υπέστησαν τα χωριά της περιοχής και του πένθους που συνοδεύει διαχρονικά τα εγκλήματα πολέμου.