Λατέρνα το μουσικό όργανο των Αρετσιανών.

Η εικόνα δείχνει μια λατέρνα, το μουσικό όργανο που είχε κεντρική θέση στις παραδοσιακές γιορτές και γλέντια των Αρετσιανών στην Καλαμαριά. Η λατέρνα, με την ξεχωριστή της κατασκευή και τον χαρακτηριστικό ήχο, ήταν το όργανο που συνοδευόταν από το ποδαρικό (ένα μηχανισμό που απαιτούσε χειροκίνητη ενεργοποίηση) και το οποίο χρησιμοποιούσαν οι "Λατερνατζήδες" για να παίξουν μουσική.

Για τους Αρετσιανούς, η λατέρνα δεν ήταν απλά ένα μουσικό όργανο, αλλά μια αναπόσπαστη συνιστώσα των κοινωνικών εκδηλώσεων και των παραδοσιακών γλεντιών. Όπως λέγανε οι ίδιοι, "χωρίς τη λατέρνα, γλέντι δεν γινόταν", και αυτή η έκφραση δείχνει τη σημασία του οργάνου στην καθημερινότητα και τη διατήρηση των πολιτιστικών τους παραδόσεων. Οι Αρετσιανοί "την είχαν υπό μάλης", καθώς συχνά την είχαν μαζί τους στα γλέντια, τονίζοντας τη στενή σχέση που είχαν με τη μουσική και την παράδοση.

Θεσσαλονίκη: Καλαμαριά – Αρετσού. Αυτή είναι η Λατέρνα με το ποδαρικό που την τοποθετούσαν για να την παίζουν οι Λατερνατζήδες. Αλλά χωρίς τη Λατέρνα οι Αρετσιανοί δεν γλεντούσαν. Την είχαν υπο μάλης, όπως το λέγανε. Γλέντι χωρίς Λατέρνα δεν γινόταν. Τσαούσης Ιωάννης Π. Καλαμαριά Θεσσαλονίκης, Κεντρική Μακεδονία, Ελλάδα