Ο Βίκτωρ Δούσμανης έφιππος. Συλλογή: Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου

Δημιουργός: Ροϊλός Γεώργιος (Αθήνα 1867-Αθήνα 1928). Λάδι σε μουσαμά Διαστάσεις έργου: 51 x 36 εκ. Συλλογή Εθνικής Πινακοθήκης Αρ. Έργου Π.1329

Το έργο «Ο Βίκτωρ Δούσμανης έφιππος» του Γεώργιου Ροϊλού (Αθήνα 1867 – Αθήνα 1928), φιλοτεχνήθηκε με λάδι σε μουσαμά (διαστάσεις 51 × 36 εκ.) και ανήκει στη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης (αρ. έργου Π.1329).

Η σύνθεση απεικονίζει τον Βίκτωρα Δούσμανη, σημαντικό στρατιωτικό και πολιτικό παράγοντα της Ελλάδας στις αρχές του 20ού αιώνα, έφιππο, αποπνέοντας κύρος και αποφασιστικότητα. Ο Ροϊλός, με την ακαδημαϊκή του τεχνική και την εμπειρία του από τις σπουδές του στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, το Μόναχο και το Παρίσι, αποδίδει με ακρίβεια και ρεαλισμό τα χαρακτηριστικά του προσώπου και τη στάση του σώματος του εικονιζόμενου. Η χρήση του φωτός και της σκιάς ενισχύει τη δραματικότητα της σκηνής, ενώ το φόντο παραμένει σχετικά ουδέτερο, εστιάζοντας την προσοχή στον Δούσμανη και το άλογό του διασχίζοντας έναν δρόμο με χαμηλή βλάστηση.

Το έργο αυτό εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της καλλιτεχνικής δραστηριότητας του Ροϊλού, ο οποίος, πέρα από τις προσωπογραφίες, απεικόνισε σκηνές από πολεμικές συρράξεις και ηθογραφικά θέματα, συμβάλλοντας σημαντικά στην καταγραφή της νεότερης ελληνικής ιστορίας μέσω της ζωγραφικής. Η προσωπογραφία του Δούσμανη αποτελεί ένα σημαντικό τεκμήριο της εποχής, αναδεικνύοντας τη σχέση μεταξύ τέχνης και ιστορικής μνήμης.