Η Κυβέλη. Συλλογή: Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου

Δημιουργός: Λύτρας Νίκος (Αθήνα 1883-Αθήνα 1927). Λάδι σε μουσαμά Διαστάσεις έργου: 161 x 110 εκ. Δωρεά Γ. Παπανδρέου Συλλογή Εθνικής Πινακοθήκης Αρ. Έργου Π.5769

Το έργο «Η Κυβέλη» του Νίκου Λύτρα (1883–1927), φιλοτεχνημένο περί το 1920 με λάδι σε μουσαμά (161 × 110 εκ.), ανήκει στη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης (αρ. έργου Π.5769) και αποτελεί δωρεά του Γεωργίου Παπανδρέου.

Απεικονίζει την Κυβέλη Ανδριανού (1888–1978), κορυφαία ηθοποιό του ελληνικού θεάτρου και σύζυγο του πολιτικού Γεωργίου Παπανδρέου. Η σύνθεση παρουσιάζει την Κυβέλη καθισμένη σε πολυθρόνα, με φόντο εσωτερικό χώρο που διακρίνεται για την κομψότητά του. Η ενδυμασία της, ένα λευκό φόρεμα με διαφανές πέπλο, και τα κοσμήματά της, υπογραμμίζουν την αριστοκρατική της παρουσία.

Ο Λύτρας, επηρεασμένος από τον γερμανικό εξπρεσιονισμό και τις μοντερνιστικές τάσεις της εποχής, χρησιμοποιεί πλατιές, ελεύθερες πινελιές και παχύρρευστο χρώμα, δημιουργώντας μια δυναμική και ζωντανή απεικόνιση. Η χρωματική παλέτα, με κυρίαρχους τους τόνους του λευκού και του μπλε, ενισχύει την αίσθηση της φωτεινότητας και της καθαρότητας.

Το έργο αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της προσπάθειας του Λύτρα να συνδυάσει την παράδοση με τον μοντερνισμό, προσφέροντας μια νέα ματιά στην απεικόνιση σημαντικών προσωπικοτήτων της εποχής του. Η παρουσία του στην Εθνική Πινακοθήκη συμβάλλει στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και στην κατανόηση της εξέλιξης της ελληνικής ζωγραφικής.