Το άγαλμα του Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομου στο κέντρο της Πλατείας Αγίας Σοφίας, στη Θεσσαλονίκη. Συλλογή : Απάρτης Θανάσης

Στο κέντρο της Πλατείας Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη δεσπόζει το άγαλμα του Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου, έργο του γλύπτη Θανάση Απάρτη. Το χάλκινο άγαλμα απεικονίζει τον Χρυσόστομο σε φυσικό μέγεθος, ενδεδυμένο με αρχιερατικά άμφια, με το δεξί χέρι υψωμένο σε ευλογία και το αριστερό να κρατά ποιμαντορική ράβδο. Η έκφραση του προσώπου αποπνέει αποφασιστικότητα και πνευματική δύναμη, αποτυπώνοντας τον μαρτυρικό χαρακτήρα του ιεράρχη.

Ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος (1867–1922) υπήρξε εξέχουσα μορφή της Ορθόδοξης Εκκλησίας και του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας. Κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή, αρνήθηκε να εγκαταλείψει το ποίμνιό του και βρήκε μαρτυρικό θάνατο από τον τουρκικό όχλο στη Σμύρνη, στις 27 Αυγούστου 1922. Η θυσία του αναγνωρίστηκε επίσημα από την Εκκλησία της Ελλάδος, η οποία τον κατέταξε μεταξύ των Νεομαρτύρων.

Το άγαλμα ανεγέρθηκε ως φόρος τιμής στη μνήμη του και αποτελεί σημείο αναφοράς για τον προσφυγικό Ελληνισμό και τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης στη Θεσσαλονίκη. Η Πλατεία Αγίας Σοφίας, όπου βρίσκεται το μνημείο, είναι ένας από τους κεντρικότερους και ιστορικότερους χώρους της πόλης, ενισχύοντας τον συμβολισμό της παρουσίας του αγάλματος στον δημόσιο χώρο.