Συλλογή Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης (Π.Ε.Α.Ε.Α.). Από την είσοδο του Ε.Λ.Α.Σ. στη Θεσσαλονίκη. Στην υποδοχή συμμετέχουν Καλαμαριώτες. Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Θεσσαλονίκη 1944.

Στην ασπρόμαυρη αυτή φωτογραφία, καταγράφεται η συγκινητική και ιστορικά φορτισμένη υποδοχή των δυνάμεων του ΕΛΑΣ στη Θεσσαλονίκη το 1944, λίγο μετά την αποχώρηση των γερμανικών κατοχικών στρατευμάτων. Η σκηνή διαδραματίζεται σε κεντρικό δρόμο της πόλης, ανάμεσα σε πολυκατοικίες και μαγαζιά, που φέρουν ακόμη τα σημάδια της Κατοχής, και είναι πλημμυρισμένη από πλήθος ανθρώπων κάθε ηλικίας. Στην πρώτη γραμμή διακρίνονται νεαρές γυναίκες και παιδιά, καθισμένα στο έδαφος ή γονατιστά, κρατώντας σημαίες ή απλώς παρακολουθώντας τη σκηνή με βλέμμα σοβαρό, μα και γεμάτο ανακούφιση.

Η ελληνική σημαία κυριαρχεί στο πλάνο, υψωμένη από δεκάδες χέρια, σύμβολο της πολυπόθητης λευτεριάς. Γύρω από αυτή την εικόνα ελευθερίας διακρίνονται αγωνιστές του ΕΛΑΣ και πολίτες της πόλης, ανάμεσά τους και πολλοί Καλαμαριώτες, πρόσφυγες ή απόγονοι προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής, που έζησαν τη διπλή εμπειρία του ξεριζωμού και της φασιστικής κατοχής.

Η παρουσία της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης (Π.Ε.Α.Ε.Α.) στη συλλογή καταδεικνύει τη σημασία της μνήμης του αντιστασιακού αγώνα στον δημόσιο λόγο και τη συλλογική ταυτότητα των κατοίκων της Καλαμαριάς. Η φωτογραφία αποτυπώνει όχι μόνο την ιστορική στιγμή της απελευθέρωσης, αλλά και τη δύναμη της λαϊκής συμμετοχής και της αντίστασης, ενώ αποτελεί πολύτιμο τεκμήριο της εθνικής και τοπικής ιστορίας της Κατοχής και της Αντίστασης.