Η Βυζαντινή Μονή Λατόμου στην Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης

Η Βυζαντινή Μονή Λατόμου στην Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης

Ο ναός κατασκευάστηκε στα τέλη του 5ου με αρχές του 6ου αιώνα, πάνω σε ρωμαϊκό κτίριο, ως καθολικό της Μονής Λατόμου. Η ονομασία της Μονής οφείλεται πιθανότατα στα λατομεία πέτρας που υπήρχαν στην περιοχή. Μετά την άλωση της Θεσσαλονίκης το 1430, μετατράπηκε σε τζαμί, και το παλαιοχριστιανικό ψηφιδωτό του, εικονογραφικό τύπο που ακολουθεί την ελληνιστική παράδοση, καλύφθηκε με ασβεστοκονίαμα. Το 1921 επανήλθε στη χριστιανική λατρεία και τότε αποκαλύφθηκε το ψηφιδωτό. Αρχικά είχε τετράγωνη κάτοψη με ισοσκελή σταυρό στο κεντρικό κτίσμα, αλλά το δυτικό τμήμα έχει καταστραφεί. Το μοναδικό ψηφιδωτό της κόγχης του 5ου - 6ου αιώνα και οι τοιχογραφίες του 12ου αιώνα διασώζονται. Ανασκαφές και εργασίες συντήρησης έγιναν το 1929, το 1980 και το 1991.

Εικονιζόμενη φωτογραφία: Η Βυζαντινή Μονή Λατόμου στην Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης.